Autor: Barbara Grodecka-Klusik (2014-03-04)

Barbara Grodecka-Klusik

b. Pełnomocnik Wojewody

ds. Kombatantów


Geneza Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych

 

IDEA Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych narodziła się w OPOLU i stąd wyszedł APEL, aby dzień 1 marca stał się świętem Żołnierzy antykomunistycznego podziemia i aby miało ono charakter ogólnokrajowy. I to jest fenomen: idea zrodziła się nie w patriotycznej Warszawie czy Krakowie czy Wrocławiu, ale właśnie w Opolu, które kojarzy się Polakom głównie z Festiwalem Polskiej Piosenki i nikt nie oczekiwał od opolan jakiejś zwiększonej dawki patriotyzmu. Środowiska kombatanckie Opola zawsze zdominowane były przez ZBOWiD, który nawet po 1989, już pod szyldem Związek Kombatantów Rzeczypospolitej i Byłych Więźniów Politycznych, zawłaszczył główną rolę we wszystkich uroczystościach patriotycznych.


Ale w tej rzeczywistości żyli i działali także żołnierze Armii Krajowej zrzeszeni w Światowym Związku Żołnierzy AK. W latach 90-tych zaczęli działać byli internowani, którzy w efekcie założyli Opolskie Stowarzyszenie Pamięci Narodowej. Później powstawały nowe środowiska patriotyczne jak Klub S. Cata-Mackiewicza stworzony przez Arka Karbowiaka czy Młodzi Konserwatyści na czele z Januszem Kowalski i Tomkiem Strzałkowskim. Wszystkie te środowiska przyczyniły się do pogłębienia patriotyzmu opolan. To w tych środowiskach zaczęła dojrzewać myśl o konieczności uhonorowania żołnierzy antykomunistycznego podziemia z WiN-u, NSZ-u, NZW, których zasługi dla niepodległości nawet po wyborach 1989 nie były należycie docenione, a nawet były kwestionowane.


Powoli mogły się ziszczać marzenia żołnierzy AK o powstaniu pomnika poświęconego żołnierzom antykomunistycznego podziemia. Nosili je w sobie: żołnierz AK-WiN śp. Tadeusz Czajkowski z Brzegu, żołnierz AK śp. Jan Dominiewski z Nysy i żołnierz AK Eugeniusz Mróz,. Oni sami nie mieli takiej siły przebicia, żeby swoją ideę fizycznie zrealizować, ale w 2003 roku wystąpili do konkretnych rajców o wsparcie. Na szczęście wzrosła już prężna grupa młodych patriotów. W Opolu aktywnie działali: Arek Karbowiak, Janusz Kowalski, Tomek Strzałkowski, Tomek Kwiatek, Sławek Brzeziński, Mirek Pietrucha, Przemek Gudaniec. Większość nich zaangażowała się w działalność samorządową i w kadencji 2002-2006 została radnymi, Arek Karbowiak był wiceprezydentem przez dwie kadencje. Wszyscy oni wykonywali swoje obowiązki nie rezygnując z działalności stricte patriotycznej w swoich stowarzyszeniach. I tak w 2002 roku Arek Karbowiak, Tomek Strzałkowski, Tomek Kwiatek i Janusz Kowalski zorganizowali w Xawerianum pierwszą w Opolu wystawę poświęconą żołnierzom wyklętym. To było wielkie wydarzenie także w sensie artystycznym.


Idea pomnika dojrzewała wspierana przez przedstawicieli OSPN Wieśka Ukleję, Jurka Łysiaka, Antka Klusika, Zbyszka Bereszyńskiego. Ponieważ niemożliwe było zebranie funduszy, młodzi radni oraz wiceprezydent Karbowiak, do których zwrócili się żołnierze Armii Krajowej, przygotowali na sesję rady miasta uchwałę o wystawieniu i sfinansowaniu przez Miasto pomnika poświęconego żołnierzom wyklętym. Nie obyło się bez protestów zwłaszcza byłych ZBOWiD-owców, którzy przekonywali min. na łamach NTO, że na Opolszczyźnie nie było po wojnie żadnych organizacji niepodległościowych.


Realizację przyjętej Uchwały pilotował wiceprezydent Arek Karbowiak, przy całkowitej akceptacji prezydenta Ryszarda Zembaczyńskiego i tak 17 grudnia 2006 na Placu Wolności został uroczyście odsłonięty zaprojektowany przez panią Magdalenę Zacharską pomnik BÓG HONOR OJCZYZNA poświęcony Żołnierzom Antykomunistycznego Podziemia.

I od razu zaczął żyć. To tutaj odbywają wszelkie uroczystości, zgromadzenia opolskich środowisk patriotycznych, w mniej lub bardziej bogatej oprawie, raz nawet w obstawie uzbrojonej policji z psami.


1 marca 2009, po wcześniejszych rozmowach Karbowiaka ze śp. Januszem Kurtyką, który wskazał ten właśnie termin, odbyły się pod Pomnikiem pierwsze uroczyste obchody Dnia Pamięci Żołnierzy Podziemia Antykomunistycznego. Został na nie zaproszony pan Zbigniew Lazarowicz syn Adama, jednego z siedmiu zamordowanych członków ostatniego IV Zarządu WiN. Wtedy to został odczytany i podpisany przez żołnierzy Armii Krajowej, władze Opola, parlamentarzystów, działaczy środowisk patriotycznych APEL w sprawie ustanowienia 1 marca Dniem Żołnierzy Antykomunistycznego Podziemia, z wyrażoną nadzieją, że obchody tego dnia będą się odbywać w całym kraju.

I znowu realizację tej idei pilotował – na najwyższych szczeblach - Arek Karbowiak. Po tym, jak Prezydent Opola Ryszard Zembaczyński wystosował do wszystkich posłów (oprócz SLD) pismo, w którym prosił, aby podjęli inicjatywę i ustanowili 1 marca Dniem Żołnierzy Antykomunistycznego Podziemia i żaden z klubów nie wystąpił z konkretnym projektem ustawy, Karbowiak znowu rozmawiał z prezesem IPN J. Kurtyką. Uzgodnili, że wystosują wspólny apel do prezydenta Lecha Kaczyńskiego, aby to On wystąpił do Sejmu z projektem ustawy. Apel ten podpisali prezes Kurtyka, prezydent Zembaczyński, prezes Związku Kombatantów Narodowych Sił Zbrojnych, prezesi Światowego Związku Żołnierzy AK. Rzeczywiście, 1 marca 2010 trafiła do Sejmu inicjatywa ustawodawcza złożona przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Arek Karbowiak nadal czuwał: rozmawiał z marszałkiem Komorowskim, który uznał tę inicjatywę za godną poparcia oraz z ministrami Jackiem Sasinem i śp. Władysławem Stasiakiem. Niemal po roku sejm ustanowił dzień 1 marca świętem Żołnierzy Antykomunistycznego Podziemia. Tak więc 1 marca 2011 w całym kraju po raz pierwszy obchodzono uroczyście Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.






Więcej na ten temat:





Informacja prasowa - 1 marca świętem "żołnierzy wyklętych"
http://www.ospn.opole.pl/?p=art&id=193


Apel do niepodległościowych związków kombatanckich
http://www.ospn.opole.pl/?p=art&id=194


Pierwszy DZIEŃ ŻOŁNIERZY ANTYKOMUNISTYCZNEGO PODZIEMIA
http://www.ospn.opole.pl/?p=art&id=195


 Opole, 5 marca 2008 r.
Zarząd Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowejw Opolu
http://www.ospn.opole.pl/?p=art&id=198


Zbieramy podpisy pod apelem
http://www.ospn.opole.pl/?p=art&id=199


http://ngopole.wordpress.com/2011/02/04/%E2%80%9Eznaczacy-wklad-mialy-osoby-z-kancelarii-prezydenta-lecha-kaczynskiego%E2%80%9D-%E2%80%93-z-arkadiuszem-karbowiakiem-pomyslodawca-pomnika-%E2%80%9Ebog-honor-ojczyzna%E2%80%9D-w-opolu-i-inicja/#more-1456


1 marca w Opolu – Dzień Żołnierzy Wyklętych
http://www.ospn.opole.pl//?p=art&id=309


http://www.ospn.opole.pl//?p=art&id=309


http://www.ospn.opole.pl//?p=art&id=195


Będziemy mieli nowe święto państwowe?
http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Bedziemy-mieli-nowe-swieto-panstwowe,wid,13097458,wiadomosc.html?ticaid=1123d3


Karbowiak o Żołnierzach Wyklętych
http://www.ngopole.pl/2013/02/28/karbowiak-o-zolnierzach-wykletych/


Mamy w Opolu wiadukt im. Żołnierzy Wyklętych
http://www.ngopole.pl/2013/04/25/ujawniamy-wiadukt-przy-ul-struga-bedzie-nosil-nazwe-zolnierzy-wykletych/


Gazeta Wyborcza kolejny raz ośmiesza się pytaniem w sondzie
http://www.ngopole.pl/2013/03/05/gazeta-wyborcza-kolejny-raz-osmiesza-sie-pytaniem-w-sondzie/


Cześć i chwała bohaterom!
http://www.ngopole.pl/2012/03/02/czesc-i-chwala-bohaterom/


Nasz temat: 15 lat działalności środowiska konserwatywnego w Opolu
http://www.ngopole.pl/2012/05/11/nasz-temat-15-lat-dzialalnosci-srodowiska-konserwatywnego-w-opolu/


Pamięci Żołnierzy Wyklętych
http://www.zolnierzewykleci.pl/


„Bóg, honor, ojczyzna” czyli wspomnienie żołnierzy wyklętych
http://radiosygnaly.pl/?p=7506


1 marca o godz. 12.00 w Opolu oficjalne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wykletych
http://www.ngopole.pl/2012/02/28/1-marca-o-godz-12-00-w-opolu-oficjalne-obchody-narodowego-dnia-pamieci-zolnierzy-wykletych/


Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – oficjalne obchody w Opolu [fotorelacja]
http://www.ngopole.pl/2013/03/02/narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych-oficjalne-obchody-w-opolu/


W Opolu uczciliśmy Żołnierzy Wyklętych
http://www.ngopole.pl/2011/05/09/w-opolu-uczcilismy-zolnierzy-wykletych/


Prawicowe obchody Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych
http://www.radio.opole.pl/2012/marzec/wiadomosci/prawicowe-obchody-dnia-pamieci-zolnierzy-wykletych.html


Święto „Żołnierzy Wyklętych” w Opolu
http://www.ngopole.pl/2011/02/27/swieto-zolnierzy-wykletych-w-opolu/


Jest szansa na ulicę Żołnierzy Wyklętych w Opolu!
http://www.ngopole.pl/2013/03/08/jest-szansa-na-ulice-zolnierzy-wykletych-w-opolu/


Żołnierze Wyklęci
http://www.opole.pl/miasto/artykuly/32830-35220-Article-Zolnierze_Wykleci#paragraph3344


Żołnierze Wyklęci
http://www.opole.pl/miasto/artykuly/32830-35220-Article-Zolnierze_Wykleci/version:contrast#paragraph3344


1 marca o godz. 12.00 w Opolu oficjalne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wykletych
http://www.ngopole.pl/2012/02/28/1-marca-o-godz-12-00-w-opolu-oficjalne-obchody-narodowego-dnia-pamieci-zolnierzy-wykletych/


Święto „Żołnierzy Wyklętych” w Opolu
http://www.ngopole.pl/2011/02/27/swieto-zolnierzy-wykletych-w-opolu/


Opole: Żołnierze wyklęci mają swoje święto
http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110301/POWIAT01/284519810


Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Opolu 01-03-2014
http://bialo-czerwone.opole.pl/narodowy-dzien-pamieci-zolnierzy-wykletych-w-opolu-01-03-2014/


======================================
Wywiady z Arkiem


Arkadiusz Karbowiak: - Wyklętym należy się hołd i szacunek
http://www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20130301/POWIAT01/130309998


Jakie były kulisy powstania Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych?
http://www.fronda.pl/a/jakie-byly-kulisy-powstania-dnia-pamieci-zolnierzy-wykletych,26576.html



Znaczący wkład miały osoby z Kancelarii Prezydenta Lecha Kaczyńskiego” – z Arkadiuszem Karbowiakiem, pomysłodawcą pomnika „Bóg Honor Ojczyzna” w Opolu i inicjatorem wprowadzenia święta Żołnierzy Podziemia Antykomunistycznego rozmawia Tomasz Kwiatek
http://www.ngopole.pl/2011/02/04/%E2%80%9Eznaczacy-wklad-mialy-osoby-z-kancelarii-prezydenta-lecha-kaczynskiego%E2%80%9D-%E2%80%93-z-arkadiuszem-karbowiakiem-pomyslodawca-pomnika-%E2%80%9Ebog-honor-ojczyzna%E2%80%9D-w-opolu-i-inicja/

http://www.ngopole.pl/2011/02/04/%E2%80%9Eznaczacy-wklad-mialy-osoby-z-kancelarii-prezydenta-lecha-kaczynskiego%E2%80%9D-%E2%80%93-z-arkadiuszem-karbowiakiem-pomyslodawca-pomnika-%E2%80%9Ebog-honor-ojczyzna%E2%80%9D-w-opolu-i-inicja/